TUS Farmakoloji soruları

Doğru cevap A · Hipertiroidi

Gebelik, ağır karaciğer hastalığı, yanık ve anemi plazma kolinesteraz aktivitesini düşürerek süksinilkolinin etkisini uzatabilecek durumlar arasında sayılır. Tiroit tarafında listede yer alan durum hipertiroidi değil miksödemdir (hipotiroidi); en güçlü çeldirici bu karışıklıktan doğar.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap A · Heparin

Heparin, antitrombin III'e bağlanıp onda konformasyon değişikliği yaparak bu doğal inhibitörün başta faktör Xa ve trombin olmak üzere aktif pıhtılaşma faktörlerini inaktive etme gücünü belirgin biçimde artırır. Apiksaban ve rivaroksaban faktör Xa'yı kofaktöre gerek duymadan doğrudan inhibe eder; dabigatran ise doğrudan trombin inhibitörüdür. Varfarin K vitamini bağımlı faktörlerin sentezini azaltır, antitrombine ihtiyaç duymaz.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap A · Sonraki dozları kesip serum düzeyini hemen ölçmek

Teofilin dar terapötik indeksli bir ilaçtır ve kusma toksisitenin erken bulgusu olabilir. Başka bir neden düşünülse bile ilave dozlar durdurulmalı ve serum düzeyi hemen ölçülmelidir. Kusmayı gastroenterite bağlayıp düzey ölçmeden izlemek, gözden kaçan toksisitenin aritmi ve nöbetle sonuçlanmasına yol açabilir.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap B · Aplastik anemi

Kloramfenikolün en ciddi yan etkisi kemik iliği baskılanmasıdır ve iki tipi vardır. Geri dönüşümsüz tip tedaviden haftalar-aylar sonra kemik iliği aplazisiyle ortaya çıkar ve yüksek mortaliteli aplastik anemiye ilerler. Eritroid hücrelerde vakuolizasyon ve retikülosit azalması ise doza bağlı, ilaç kesilince hızla düzelen geri dönüşümlü tipin bulgularıdır.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap D · Klortalidon

Tiyazid benzeri bir diüretik olan klortalidon idrarla kalsiyum atılımını azaltır ve serum kalsiyumunu yükseltebilir; bu nedenle hiperkalsemili hastalarda kalsiyum izlenmelidir. Furosemid ve etakrinik asit gibi kıvrım diüretikleri ise kalsiyum atılımını artırır, dolayısıyla kalsiyum üzerinde ters yönde etkilidir. Asetazolamid ve mannitolün böyle bir kalsiyum tutucu etkisi yoktur.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap A · Androjenlerin östrojene dönüşümünün nonsteroid kompetitif inhibisyonu

Letrozol, androjenleri östron ve östradiole çeviren aromataz enzimini kompetitif olarak inhibe eden nonsteroid bir ajandır; östrojen düzeyinin düşmesi hipotalamus-hipofiz üzerindeki negatif geri bildirimi azaltarak gonadotropin salınımını artırır. Hipotalamik östrojen reseptörlerini bloke ederek benzer sonuca ulaşan ilaç klomifendir; progesteron reseptör antagonizması mifepristona aittir.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap E · Ritonavir

Flutikazon propiyonat CYP3A4 substratıdır; güçlü bir CYP3A4 inhibitörü olan ritonavir sistemik flutikazon maruziyetini belirgin artırarak inhale kullanımda bile Cushing sendromu ve adrenal süpresyona yol açabilir. Tenofovir, emtrisitabin ve lamivudin gibi nükleozid/nükleotid analogları bu yolla etkileşmez.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap C · Kalp hızı, atım hacmi ve kalp debisinde artış

Hidralazin damar düz kasını doğrudan gevşeterek periferik direnci düşürür; buna yanıt olarak gelişen refleks sempatik aktivasyon kalp hızını, atım hacmini ve debiyi artırır. Arteriyolleri venlere göre daha çok genişlettiği için postüral hipotansiyon belirgin değildir; aynı refleks yanıt renin aktivitesini azaltmaz, artırır. Diyastolik basınçtaki düşüş sistoliktekinden fazladır.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap A · Kolelitiazis

Somatostatin analoğu oktreotid, safra kesesi kontraktilitesini ve safra salgısını azaltır; bu nedenle uzun süreli kullanımda safra taşı ve safra çamuru sıklığı belirgin artar. Kalp kapak fibrozisi ergot türevi dopamin agonistlerine (kabergolin), hiponatremi desmopressine, agranülositoz tiyonamidlere özgü yan etkilerdir.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)

Doğru cevap D · Magnezyum içeren antasit

Misoprostolün en sık yan etkisi doza bağlı ishaldir. İshal sıklığı, ilacın yemeklerden sonra ve yatarken alınmasıyla ve magnezyumlu antasitlerle birlikte verilmemesiyle azaltılabilir. Alüminyum ya da kalsiyum içeren antasitler ise laksatif etkili değildir ve bu yönde bir uyarı taşımaz.

Kaynak: FDA ilaç prospektüsleri (openFDA) (kamu malı)